Sinema, gerek sanat gerekse endüstri olarak çok sayıda film üretilen ülkelerde yeni kaynaklar bulma zorunluluğuyla sık sık karşılaşır. Her ülke sineması, belirli dönemlerde konu sıkıntısıyla karşı karşıya kaldığında çeşitli türleri ve kaynakları kullanarak kendisine bir çıkış bulma yoluna gider. Türk Sineması da konu sorununu aşabilmek amacıyla bugüne kadar çeşitli ulusal ve yabancı kaynaklardan yararlanmıştır. Polisiye sinema, bu kaynakların en önemlilerinden biri olmuştur.

Türk Sinemasının polisiye film açısından en zengin olduğu dönem 1970 ve 1980’li yıllardır. Bu yıllarda 62 polisiye film çekildi. Toplumsal yapıyı ve ilişkileri, suç sosyolojisi etrafında ifşa edilen katil, kurban ve dedektif gibi figürler üzerinden anlatmaya çalışan polisiye türü, Türkiye’de 1980’li yıllara kadar popülerliğini korudu.

1980’li yıllarda Türk toplumunda yaşanan sorunlar ve televizyonun kitle iletişimindeki baskınlığı hem Türk Sinemasının üretimini hem de türler anlamındaki zengin yapıyı zedeledi. Ancak 1996’daki Eşkiya filminden sonra, Türk Sineması bu çıkmazdan kurtuldu ve 2000’li yıllarda çekilen polisiye filmlerle, polisiye tür yeniden canlandı.

Ülkemizde son dönemlerde polisiye sinema türüne olan ilginin artışı karşısında, bu olguya akademik anlamda sessiz kalmamak gerekliliği ortaya çıktı ve bu bağlamda beğeniyle takip ettiğim polisiye sinema alanında araştırma yapmak, benim için kaçınılmaz oldu.

Yazar Ahmet Ümit’le İzmir’de Şubat 2016’da Yakın Kitabevi ev sahipliğinde yapılan söyleşi.

Böylece, 2014 yılının sonlarında, danışman hocam Yrd. Doç. Dr. Ragıp Taranç’ın proje yürütücüsü olduğu ve benim de proje çalışanı olarak görev yaptığım bilimsel araştırmaya başladık. Adı, “2000’li Yıllarda Türkiye Sineması’nda Polisiye Türünde Erkek Kimliği” olan bu bilimsel araştırma projesi, 2016 yılının sonunda başarılı bir şekilde tamamlandı.

Aşağıda izleyeceğiniz eğitim amaçlı, 120 dakikalık belgesel, yapılan bu araştırmanın en önemli üründür. Burada, Türk toplumundaki erkek kimliğinin polisiye filmlere nasıl yansıdığı analiz edilmiştir. İçeriği, alanında uzman kişilerle görüşülerek hazırlanmıştır. Böylece, son dönem polisiye sinemamız hakkında sadece yazınsal bir akademik çalışmayla yetinilmeyip görsel bir akademik çalışmanın da ortaya çıkması sağlanmış, böylece hem kuramsal, hem de uygulamalı bir bilimsel araştırma yapılmıştır. Uzman kişilerle yapılan söyleşilerle hazırlanan belgesel, araştırmamızı daha verimli bir hale getirmiştir.

5 Mayıs 2017 tarihindeki belgesel gösterimi ve panelin afişi.

Bu projeye bilgi ve birikimleriyle destek veren polisiye yazarı Ahmet Ümit’e, yönetmenler Onur Ünlü’ye, Biket İlhan’a ve Gülten Taranç’a, hocalarım Prof. Dr. Oğuz Adanır’a ve Yrd. Doç. Dr. Zuhal Çetin Özkan’a, bu projeyle tanımış olduğum Arş. Gör. Dr. Dilan Tüysüz’e ve bu süreçte bana ve projemize her zaman destek olan ve dostluğunu kazandığım polisiye yazarı Arkın Gelişin’e çok teşekkür ediyorum.

Bu çalışmayla, gelişmekte olan polisiye türü alanında akademik çalışmalara başlanması için bir adım atılmıştır. Bundan sonraki süreçte bu alanda daha fazla yazılı ve görsel çalışmanın yapılması beklenmektedir.

 

2000’Lİ YILLAR POLİSİYE SİNEMAMIZDA ERKEK KİMLİĞİ from gülten taranç on Vimeo.