Cadılar Bayramı Nedir?

Cadılar Bayramı Nedir?

Cadılar Bayramı batıda 31 Ekim günü kutlanan bir özel bir gündür. 1 Kasım günü ‘tüm azizler’ günü olarak kutlanır ve cadılar bayramı bu günden bir gün önce kutlanmaya başlanmıştır.

Cadıların Gecesi

Bugün Cadılar Bayramı. İngiltere’den dünyaya yayılan bu tuhaf bayram gününde, koca koca insanlar korkunç kılıklara girip ortalıkta dolaşacaklar, evlerde korku partileri verilecek, içleri oyulmuş balkabakları kapı önlerine konacak, küçük çocuklar kapıları çalıp ev sahibinden şeker isteyecekler.
Gerçek cadıların küçümseyici bir tebessümle izleyeceği bu günde uğursuz mekanlara ziyaretler yapılacak, hayaletli evlere turlar düzenlenecek, sinemalarda son yirmi beş yılda sayıları bir hayli artan “Cadı” konulu filmler gösterilecek.
Cadılar Bayramı, İrlanda ve İskoçya’da, hristiyanlık öncesi pagan dönemde kutlanmaya başlandı ilk kez. Sonra, 19.yüzyılda Amerika’ya,oradan da bütün dünyaya yayıldı.

Cadılar Bayramının Sembolü Balkabağı

Cadılar Bayramında Paganlığa ait bazı biçimsel özelliklerin hala yaşatıldığı görülmektedir. Bunların başında balkabağı gelir. Cadılar Bayramının sembolü olan balkabağı, bu gece için özel olarak hazırlanır.Bu amaçla kabağın içi oyulur, bir tarafına gözler ve gülen bir ağızdan ibaret bir yüz çizilir. Oyuk kabağın içinde ateş yakılarak, korkutucu bir suratın ortaya çıkması sağlanır. Bu kabaklar her evin kapısına bırakılır, amaç kötü bir ruh olan Samhain’in müritlerini tanıması,  evdekileri rahatsız etmemesidir. Geleneğe göre, kabağın içinde yakılan mumun 3 gün boyunca sönmemesi gerekir.

Cadılar Bayramı Efsanesi

Kimdir bu Samhain? Cadılar Bayramı’nın da kökenini oluşturan Kadim Kelt festivallerindeki şeytanın adıdır. Efsaneye göre, canlılar alemiyle ölüler alemini ayıran sınırdaki perde yılda bir kez incelir. İşte o gece, şeytanın gecesidir. Onu uyandırmak için 29, 30 ve 31 ekim gecelerinde 3 kez kurban verilirse Samhain yeryüzüne iner ve ölüleri diriltir, hayaletleri canlandırır. Cadılar bayramında takılan maskeler Samhain’den korunmak içindir. Çocuklara verilen şekerler ise, aslında Samhain’in yemesi için kapıya bırakılan şeker ritüelinin günümüzdeki uygulamasıdır.
Burada, ritüelin zamanla nasıl tahrif olduğunu da görmekteyiz. Aslında bir tür şeytan olan Samhain’e tapınanların kullanması gereken kabak, ona karşı çıkanların da kullandıkları bir silah(!) haline gelmiştir.
Neyse ki, Samhain asırlar önce, çıktığı yere, yani cehenneme geri gönderilmiş. Efsane öyle diyor. Ama, ne olur ne olmaz, gene de kapıya bir balkabağı bırakmakta fayda var.
Tatlı Cadı Sementha

Biz Türklerin, Cadılar Bayramı denen garip kutlamadan haberdar olması ise, “Tatlı Cadı” dizisiyle başladı. Dizide, burnunu oynatarak sihirler yapan sevimli cadı Sementha, bu bayramı gereksiz bulur ve kendi toplumuna yönelik bir alay, hakaret olarak kabul ederdi.

Cadılar Bayramı Populer Kültürde

Cadıları bilirdik ama, bayramları olduğunu Semantha’dan işitene kadar hiç duymamıştık. Oysa sinema ve edebiyat dünyasında “Cadılar Bayramı” oldukça sık işlenen bir temaydı.
Örneğin Fahrenheit 451’in yazarı Ray Bradbury’nin Eve Dönüş isimli öyküsü, bu temanın başyapıtlarından biridir.
1940’lı yıllarda genç bir yazar olan Bradbury, ünlü romancı Truman Capote’nin editörlüğünü yaptığı dergiye bir öyküsünü gönderir. Capote, binlerce yazı arasından bu öyküyü beğenir ve dergide yayımlar. Bir hayalet ailesindeki normal bir çocuğun hayalet olamamasından kaynaklanan trajediyi anlatan hikaye, bir anda Amerikanın gündemine oturur. Bradbury, Eve Dönüş’le ilk büyük başarısını yakalar ve o yılın O’henry ödülünü kazanır.
Agatha Christie de 1969 yayınladığı Hallowe’en Party isimliromanında, cadılar bayramı partisi sırasında işlenen bir cinayeti anlatır. Kitap, Türkçeye Altın Kitaplar Yayınevi’nin her zamanki özensizliğiyle  Elmayı Yılan Isırdı adıyla çevrilmiştir.
Romanda katil, küçük bir çocuğu, içi elmalarla dolu bir kovada boğarak öldürür. Herhalde, romana Türkçe isim arayan editör bundan esinlenmiş olmalı. Ancak, yılanı nereden uydurmuş, onu anlamak mümkün değil.
Cadı Bayramı eğlencelerine elma, Roma istilasından sonra dahil olmuş. Romalılar, Keltlerden aldıkları geleneği içine elmayı da katarak devam etmişler. Bunun sebebi, Roma meyve ve ağaç tanrısı Pomona’nın sembolünün elma olmasıymış. Böylece, içi su dolu kovadan elmaları ağızla yakalama oyunu geleneğin bir parçası olmuş.

Cadılar Bayramı Sineması

Cadılar Bayramı, son yıllarda korku sinemasının da önemli konularından biri oldu. Bunların en tanınmışı, yönetmen John Carpenter’in 1978’de çevirdiği Halloween ile başlayan Cadılar Bayramı serisidir. Bu kült seriden başka Crow, Sleepy Hollow,Cadılar Bayramı Katliamı,Noel Gecesi Kabusu gibi filmler de eski bir Kelt geleneğinden gelen bu ritüelin bütün dünyada tanınmasına yol açtı. Öte yandan cadıları konu alan filmler de bir patlama oldu. Cadılar Bayramı filmlerinde beyaz perdenin kan gölüne dönüşmesine karşılık, salt cadıları konu alan filmlerin sadece korkutmaya ya da güldürmeye ağırlık vermeleri de ilginç bir tezatlık olsa gerek.

 Gencoy Sümer

Yorum yaparken lütfen hikaye ya da filmlerin konusunu açık etmeyin ki her okuyan sizle aynı zevki alabilsin ;)

yorum